Loading...

KLUCZ ODPOWIEDZI


dotyczy: Egzamin maturalny z biologii, NPP, 10.05.2018 r, poziom rozszerzony 

Zamieszczone poniżej odpowiedzi są odpowiedziami nieoficjalnymi i nie mogą być podstawą zadnych roszczeń. Zachowaj rozsądek przy porównywaniu swoich odpowiedzi!


www.maturaneuron.pl.tl • www.maturaneuron.pl.tl • www.maturaneuron.pl.tl

SUGEROWANE ODPOWIEDZI

1.1.
podniesie się
osmoza

1.2.
A3

2.1.
• Występowanie licznych kropel tłuszczu zawierających estry cholesterolu w komórkach kory nadnerczy ma związek z zachodzącym w tych komórkach procesem syntezy hormonów sterydowych/ steroidowych, do syntezy których wykorzystywany jest cholersterol.  

• Występowanie licznych mitochondriów w komórkach kory nadnerczy, dostarcza do procesu syntezy hormonów sterydowych/ steroidowych ATP/ energię uzyteczną biologiczną, który/-a jest niezbędny do syntezy tego typu związków w komórkach kory nadnerczy.

LUB:

• Synteza hormonów sterydowych jest procesem anabolicznym, który do prawidłowego (i pełnego) przebiegu wymaga dostarczenia (duzych ilości) ATP, który powstaje w mitochondriach, przez co duza ilość tych organelli/ struktur wewnątrzkomórkowych (w pełni) zaspokaja potrzeby energetyczne syntezy hormonów sterydowych w komórkach kory nadnerczy. 

2.2.
B./ kortyzol; C./aldosteron



3.1.
Protokolagen jest białkiem, które posiada strukturę czwartorzędową. W jego strukturze występują trzy łańcuchy białkowe (łańcuchy alfa), które połączone są ze sobą mostkami disiarczkowymi.
Uwaga! W informacji do zadania jest mowa o wiązaniach disiarczkowych, co moze mylnie sugerować odpowiedź* jakoby najwyzsza rzedowość struktury prokolagenu to struktura III - rzędowa (z uwagi na charakter nauczania w szkole średniej).
Nie mniej jednak, w odpowiedzi mamy odwołać się do cechy budowy tego białka (nie zaś do obecności lub braku wiązań czy oddziaływań chemicznych). Cechą budowy tego białka jest fakt, ze łańcuchy alfa łączą się ze sobą za pośrednictwem w/w wiązań. W tym miejscu nalezy podkreślić, ze oddzialywania, które tworzą strukturę IV - rzędową mogą mieć charaker niekowalencyjny jak i kowalencyjny - gdzie wlicza się mostki disiarczkowe. Struktura IV - rzędowa jest zatem charakterystyczna dla białek oligomerycznych, do których mozna zaliczyć prokolagen, a dalej kolagen (z uwagi na obecność trzech łańcuchów alfa byłoby to białko homomeryczne).

________________________________________
* - istnieją źródła naukowe mówiącę o tym, ze struktura kolagenu (a więc tym bardziej prokolagenu) jest III - rzędowa.

S.Karczmarczyk

3.2.
Niedobór witaminy C może zahamować proces hydroksylacji aminokwasów oraz spowodować, że trzy łańcuchy polipeptydowe nie będą ze sobą mocno związane i włókna kolagenowe będą osłabione. Kolagen jest istotnym składnikiem ścian naczyń krwionośnych, więc jeśli jego włókna będą osłabione, to ściany naczyń będą również mniej mocne i mniej szczelne, co moze prwoadzić do ich pękania.

LUB:

Przy niedoborze witaminy C mogą pękać naczynia krwionośne, poniewaz w ścianie naczyń krwionośnych występuje kolagen, który odpowiada za elastyczność naczyń krwionośnych. Do syntezy kolagenu (w organizmie człowieka) niezbędna jest obecność witaminy C, dlatego jej niedobór moze powodować trudności w syntezie kolagenu, przez co ściana naczyń krwionośnych nie jest odpowiednio elastyczna i ulega pęknieciom. 

LUB:

Przy niedoborze witaminy C mogą pękać naczynia krwionośne, poniewaz w (w środkowej warstwie) ścianie naczyń krwionośnych występują włókna kolagenowe wzmacniające (ogólną) strukturę (ściany) naczyń krwionośnych. Witamina C jest kluczowa do syntezy kolagenu w organizmie, przez co jej niedobór moze znaczącą ograniczyć syntezę tego białka w organizmie jednoczesnie powodując kruchość naczyń krwionośnych. 


4.1.
Obecność aktywnego białka rozprzęgającego w wewnętrznej błonie mitochondrialnej komórek brunatnej tkanki tłuszczowej jest przyczyną zmniejszenia wydajności powstania ATP z udziałem syntazy ATP, poniewaz białko to zmniejsza gradient protonów/jonów H+/ w poprzek wewnętrznej błony mitochondrialnej, przez co znacznie spada wydajność powstawania ATP, uzaleznionego od tego gradientu. 

LUB:

Obecność aktywnego białka rozprzęgającego w wewnętrznej błonie mitochondrialnej komórek brunatnej tkanki tłuszczowej jest przyczyną zmniejszenia wydajności powstania ATP z udziałem syntazy ATP, poniewaz białko przepuszcza protony, co zmniejsza gradient protonów/jonów H+/ w poprzek wewnętrznej błony mitochondrialnej, przez co znacznie spada wydajność powstawania ATP, uzaleznionego od przepływu H+ 

4.2. 
Tkanka tłuszczowa brunatna  jest obficie unaczyniona, dzięki czemu mozliwe jest efektywne dostarczenie do licznych mitochondriów, tlenu niezbędnego do zachodzenia oddychania tlenowego i w konsekwencji wygenerowania/ powstania duzej ilości ciepła, które jest niezbędne do szybkiego podniesienia temperatury ciała zwierzęcia (obnizonej na czas odręwienia/ snu zimowego). 

LUB:

Tkanka tłuszczowa brunatna odpowiada za wytworzenie duzej ilości ciepła, aby podnieść temperaturę hibernującego zwierzęcia. Silne unaczynienie usprawnia transport tlenu do komórek tej tkanki, który trafia w nich do licznych mitochondriów przez co mozliwe jest wygenerowanie duzej ilości ciepła. 

4.3.
U nowonarodzonych ssaków konieczne jest wytwarzanie duzej ilości ciepła dla utrzymania stałej temperatury ciała, poniewaz stosunek ich ciała do objętości jest duzy* przez co tracą one duza ilośc ciepła stąd konieczność jego wytwarzania w duzej ilosci, aby utrzymac stałą temperaturę ciała. 
* niepowinno określać się jako: niekorzystny 

4.4.
Zdolność skupni cuchnącej do wytwarzania ciepła* w czasie kwitnienia ułatwia tej roślinie rozmnażanie płciowe, poniewaz dzięki tej zdolności kwiaty wydzielają substancje zapachowe, które mogą wabić owady zaplyjące, które przyczyniają się do przenoszenia pyłku roślinnego pomiędzy różnymi osobnikami skupni cuchnącej ułatwiając w ten sposób jej rozmnazanie płciowe. 


4.5.
A./ mięśnie szkieletowe 


5.1.
Wilec wodny (Ipomoea aquatica) uprawiany na podłozu ze szczepionką mikoryzową pobiera z roztworu glebowego większą średnią ilość mikroelemetnów takich jak Fe, Mn oraz Zn niz te same rośliny hodowane w podlozu bez szczepionki mikoryzowej. 

5.2
Grzyby są organizmami heterotroficznymi, dzięki mikoryzie mogą pobierać od rośliny związki organiczne niezbędnego do prawidłowego wzrostu i rozwoju. 


6.1.
Kolejno: 6,3,1,2,4,5



6.2.
Ograniczenie dostępu do wody prowadzi do obnizenia turgoru w komórkach roślinnych, w tym takze komórek aparatów szparkowych, co prowadzi do ich zamknięcia. Zamknięcie aparatów szparków uniemozliwia pobieranie CO2 z atmosfery/ z powietrza , poniewaz gaz ten wnika roślin przez aparaty szparkowe.

Ograniczony dostęp wody w podłożu skutkuje ograniczeniem pobierania CO2 przez roślinę, poniewaz aparaty szparkowe, przez które do komórek roślinnych wnika dwutlenek węgla/ditlenek węgla/CO2 są zamykane w przypadku ograniczonej dostępności wody w podlozu, przez co pobieranie CO2 z atmosfery/ z powietrza znacząco ulega ograniczeniu. 

6.3.
Transport wiosenny cukrów u drzew okrytozalążkowych, gdy nie ma jeszcze liści, zachodzi z udziałem drewna. Te cukry pochodzą z rozkładu (glikogenu / skrobi) – wielocukru, który został zmagazynowany w okresie jesiennym w komórkach miękiszowych pnia lub korzeni drzewa. Siłą napędową tego transportu jest (siła ssąca / parcie korzeniowe). 


7.1.
Kolejno: 2,1,6,3,5,4

7.2.





8.1. 
na przykład (jedna z podanych): obecność dwóch liścieni; nasienie bezbielmowe 

8.2.
Bielmo jest tkanką, która gromadzi materiały zapasowe dla rozwijającego się zarodka. Bielmo stanowi zapas tkanki spichrzowej stanowiącej źródło substnacji odzywych na czas kiełkowania.

8.3.
Spożywanie produktów z mąki pochodzącej z pełnego przemiału (z całych ziarniaków) jest korzystne dla zdrowia człowieka, poniewaz w zarodku oraz okrywie owocowo - nasiennej znajdują się dobroczynne substancje, a w śród nich błonnik, który korzystnie wpływa na perystaltykę jelit. 




9.1.
B1

9.2.
(jedna z dwóch): • obecność lejka • posiadają ramiona otaczające otwór gębowy 
Brak muszli zewnętrznej nie jest cechą charakterystyczną tylko głowonogów. 



10.1.
Zwierzę, od którego pobrano tkankę, a następnie wykonano przedstawiony preparat nalezy do gromady płazów, poniewaz w ich skórze występują liczne gruczoły śluzowe.

10.2.
1.: mezoderma
2.: ektoderma

10.3.
(Płazy są organizmami powolonymi przez co są  narazone na atakt ze strony drapieznika). Obecność gruczołów jadowych w ich skórze, pozwala płazom na produkcję jadu, który jest intensywnie wydzielany na powierzchnię skóry w sytuacji zagrazającej ich życiu przez co gruczoły te odgywają istotną rolę w ich funkcjonowaniu jako element umozliwiajacy obronę przed drapieznikami. 


11.1.
Podczas spoczynku wentylacja płuc ptaków zachodzi dzięki ruchom mięśni klatki piersiowej oraz mięśni brzucha, dzięki takiej budowie zebra nie są blokowane i umozliwia to ich oddalanie i przyblizanie mostka wzgledem kregosłupa, a więc mozliwe jest wykonywanie ruchów oddechowych niezbędnych do wentylacji płuc*.
* - UWAGA! Z uwagi na charakter wentylacji płuc ptaków nie mozna pisac o zmianie objętości płuc, u ptaków podczas wymiany gazowej swoją objętość zmieniają tylko worki powietrzne.


 
12.1.
A - węzeł zatokowo - przedsionkowy


12.2.
Kolejno: P, P, P


12.3.
Adrenalina wydzielana przez nadnercza (zwalnia / przyśpiesza) pracę serca.
Wzrost temperatury ciała (hamuje / pobudza) aktywność układu bodźcowo-przewodzącego, dlatego gdy mamy gorączkę, nasze tętno jest (niższe / wyższe). 


13.1.
Choroba Gravesa-Basedowa jest chorobą autoimmunizacyjną, poniewaz do rozwoju tej choroby przyczyenia się produkowanie przez limfocyty specyficznych przeciwciał (anty-TSHR), które skierowane są przeciwko receptorom hormonu TSH, przez co dochodzi do zaburzeń w funkcjonowaniu tarczycy (prowadząc do nadczynności tarczycy).


13.2.
TSH jest hormonem białkowym, poniewaz nie ma mozliwości przenikania przez błonę komórkową komórki i dlatego łączy się z receptorem błonowym / wystepującym na powierzchni komórki. 


13.3.
Nazwa gruczołu dokrewnego: przysadka mózgowa 
Nazwa hormonu: tyroksyna/tetrajodotyronina/T4
Wpływ hormonu tarczycy na oddychanie wewnątrzkomórkowe: Tyroksyna nasila proces oddychania wewnatrzkomórkowego w organizmie. 


13.4.
(Pobudzenie / Hamowanie) aktywności wydzielniczej komórek tarczycy przez przeciwciała anty-TSHR jest przyczyną (spadku / wzrostu) poziomu tyreotropiny we krwi, ponieważ jej wydzielanie przez (podwzgórze / przysadkę mózgową) jest regulowane na zasadzie (dodatniego / ujemnego) sprzężenia zwrotnego przez hormony tarczycy. 


14.1. 
A2


14.2.
Podczas leczenia pacjenta chemioterapią, z wykorzystaniem duzych dawek MTX nie mozna odwrócić inhibicji reakcji redukcji kwasu foliowego za pomocą wysokiej dawki tego kwasu, poniewaz :
• MTX łączy się z centrum aktywnym 10 000 razy silniej niż kwas foliowy
• niemozliwe jest osiagniecie w komorce na tyle wysokiego poziomu kwasu foliowego, aby mógł on współzawodniczyc o miejsce aktywny enzymu z MTX. 



14.3.
Kwas foliowy bierze udział w syntezie zasad azotowych, które wykorzystywane są do budowy nukleotydów wchodzących w skład syntetyzowanego/ replikowanego w fazie S DNA. Podczas tego procesu kwas foliowy ulega utlenieniu, i aby ponownie uczestniczyć w syntezie zasad azotowych musi ulec redukcji. Metotreksat hamuje proces redukcji kwasu foliowego, przez co synteza zasad azotowych będących składnikiem nukletydów ulega zaburzeniu.


14.4.
Metotreksat wpływa na prawidłowo dzielące się, niewyspecjalizowane komórki szpiku kostnego. Z tego typu komórek szpiku kostnego powstają w organizmie limfocyty B, które są zdolne do produkcji przeciwciał. Zaburzenie przez metotreksat powstawania komórek układu odpornościowego, które produkują przeciwciała prowadzi do zahamowania ich wytwarzania w organizmie. 



15.1.
• Wprowadzenie cytoplazmy z komórki będącej w fazie M do cytoplazmy oocytu będącego w interfazie wskazuje, ze w cytoplazmie obecne są związki chemiczne wpływające na przejście komórki do fazy M cyklu komórkowego.
• W cytoplazmie obecne są związki chemiczne wpływające na przejście komórki do fazy M cyklu komórkowego.
• Substancje warunkujące przejście komórek do fazy M cyklu komórkowego wytwarzane są w fazie M i znajdują się w cytoplazmie.




15.2. 
Próbę kontrolną stanowi wariant A tego doświadczenia, poniewaz próba kontrolna przeprowadzana jest w celu porównania uzyskanych wyników z próby badawczej i wykonuje się ją z pominięciem czynnika badanego.


15.3.
Nazwa podziału: mejoza
Faza podziału: profaza / profaza I
Uzasadnienie: Przedstawione na schemacie chromosomy, które znajduja się w oocycie wymieniają pomiędzy sobą fragmenty chromatyd, a więc zachodzi proces crossing - over charakterystyczny dla profazy (I) mejozy.


15.4.
Konsekwencją mutacji genów kodujących białka regulujące cykl komórkowy moze być u czlowieka rozwoj nowotworu, poniewaz powstające ze zmutowanych genów białka regulujące cykl komórkowy są nieprawidłowo zbudowane i nie kontrolują w sposób prawidłowy podziałów komórki, przez co komórka moze ulec niekontrolowanym podziałom zapoczątkowując w ten sposób nowotworzenie/ rozwój nowotworu. 


15.5.
• Mikrotubule odpowiadają za organizację wnętrza komórki.
• Mikrotubule odpowiadają za utrzmanie organelli w określonym miejscu w komórce.


16.1.
Do zahamowania ekspresji informacji genetycznej danego fragmentu DNA prowadzi proces deacetylacji, poniewaz w jego wyniku struktura chromatyna ulega silnemu upakowaniu przez co utrudniony staje się do niej dostęp dla czynników transkrypcyjnych, odpowiedzialnych za przeprowadzenie procesu tranksrypcji, co uniemozliwia jednoczesnie zachodzenie translacji dla danego fragmentu DNA.


16.2. 
Stwierdzenie takiej jest prawidłowe, poniewaz materiał genetyczny znajdujący się w mitochondriach /mtDNA pozbawiony jest histonów/ nie występują w nim histony, przez co nie ma mozliwosci ich chemicznego modyfikowania.



17.1.
BBdd, Bbdd, Bb1dd


17.2.
załozenie: B>b>b1
P:
Samica: b1b1Dd x BbDd :samiec
Gamety:    b1D, b1d       BD, Bd, bD, bd   
  
F1:
  b1D b1d
BD Bb1DD Bb1Dd
Bd Bb1Dd Bb1dd
bD bb1DD bb1Dd
bd bb1Dd bb1dd

Prawd.: wynosi 1/8 = 12,5%


18.1.
AA = 640
Aa = 320 
aa = 40
___________+
1000 

ubarwienie ciemne -> A -> p 

640/1 000 = 0,64

320/1 000 = 0,32 : 2 = 0,16 

p = 0,64 + 0,32 = 0,8

p = 0,8


18.2.
Po przyjęciu zalozenia, ze krzyzowanie się osobnikow jest losowe, w populacji II motyli będą występowały osobniki o jasnym ubarwieniu ciała, poniewaz będą mogły się pojawić w wyniku krzyzowania się osobników o ciemnym ubarwieniu ciała, o ile oba osobniki rodzicielskie (P) będą heterozygotami w zakresie tego genu. 


19.1.
Komórki bakteryjne nie posiadają mechanizmów umozliwiajacych wycinanie intronów, dlatego tez gen kodujący cekropinę A wprowadza się do genomu bakterii Rhodococcus rhodnii w postaci cDNA otrzymanego w wyniku odwrotnej transkrypcj na matrycy eukariotycznego mRNA, poniewaz w wyniku odwrotnej transkrypcji cDNA nie posiada intronów i moze zostac poprawnie odczytany przez bakteryjne mechanizmy ekspresji genów. 


19.2.
Stosowanie preparatów zawierających transgeniczne bakteriie Rhodococcus rhodnii w celu  zapobiegania roznoszenia choroby Chagasa działa w sposób wybiórczy/swoisty eliminując tylko pluskwiaka Rhodnius prolixus. Stosowanie chemicznych metod zwalczania tego pluskwiaka mogłoby doprowadzić  takze do znacznej redukcji liczebności innych zwierząt, przez co taka metoda jest mniej koszystna dla środowiska. 

20.1.
Im organizm zajmuje wyzszy poziom troficzny tym stęzenie PCB w jego organizmie jest większe. 


20.2.
Na przykład:
1. edredon i okoń 
2. śledź i chełbia 

21.1.
Im większa jest powierzchnia wyspy [km2] tym bogactwo gatunkowe wybranych wysp Karaibów jest większe.


21.2.
Kolejno: P,P,P


22.2.
C./ umożliwia kontrolowanie handlu i obrotu gatunkami roślin i zwierząt zagrożonych wyginięciem. 
 
www.maturaneuron.pl.tl • www.maturaneuron.pl.tl • www.maturaneuron.pl.tl

  1.